Lögin voru mjög umdeild og segja má að velflestir heilbrigðisfulltrúar landsins hafi lagst gegn þeirri útfærslu á heilbrigðiseftirliti sem lögin fela í sér. Fagfélag heilbrigðisfulltrúa vann mikla og þarfa vinnu við að koma sjónarmiðum um fagstarf heilbrigðisfulltrúa á framfæri í aðdraganda lagasetningarinnar, en ljóst var frá fyrsta degi að við ramman reip var að draga í þeim efnum og ríkisstjórninni yrði tæpast haggað.
Hagsmunabarátta FÍN
Í aðdraganda lagasetningarinnar lagði FÍN í málflutningi sínum áherslu á að verja réttindi heilbrigðisfulltrúa landsins, sem langflestir eru félagsmenn í FÍN. Á öllum stigum málsins hefur félagið sent inn umsagnir þar sem lagðar voru fram tillögur um úrbætur á lögunum. Jafnframt var félagið í allan vetur í samtali við viðkomandi ráðuneyti til að tryggja réttindi starfsfólks sem flyst á milli stjórnsýslustiga, frá sveitarfélögum til ríkis. Þar talaði félagið lengst af fyrir daufum eyrum, svo ekki sé meira sagt, en nokkur árangur náðist samt á lokametrunum. Það var þegar rætt var við viðkomandi þingnefndir að raunveruleg hlustun átti sér stað og mikilvægar réttarbætur náðust loks í gegn.
Starfsaldur og áunnin réttindi haldast við flutninga
Í lokaútgáfu laganna er loks tryggt að starfsaldur heilbrigðisfulltrúa í þjónustu sveitarfélags flyst með viðkomandi til ríkisins. Með þeim hætti eru áunnin réttindi sem fylgja starfsaldri tryggð áfram. Þótt í nefndarálitinu sé sérstaklega tekið fram að ekki sé verið að færa áunnin réttindi á milli stjórnsýslustiga, er raunin sú að það er einmitt gert, þótt nefndirnar kalli það sérstaka heimild til starfsaldursreikninga fyrir afmarkaðan hóp. Slíkt fordæmi er engu að síður mikilvægt að hafa í framtíðinni þegar flutningur starfa með lagasetningu innan stjórnsýslunnar er annars vegar.
Staðsetning starfa
Í lokaútgáfu frumvarpanna er komið til móts við annað áhyggjuefni félagsins og fleiri aðila. Snýr það atriði að staðsetningu starfa um landið þvert og endilangt og þar með búsetu- og starfsöryggi starfsfólks. Nú er búið að skilgreina í lagatexta hvar starfstöðvar Umhverfis- og orkustofnunar skulu vera í sérstakri upptalningu. Umhverfis- og orkustofnun skal, skv. nýju ákvæði, hafa starfsfólk á höfuðborgarsvæðinu, Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi vestra, Norðurlandi eystra, Austurlandi, Suðurlandi og Suðurnesjum. FÍN telur þetta ákvæði mikilvægt bæði til þess að tryggja sem best að staðbundin reynsla og þekking glatist ekki en ekki síður til þess að draga úr freistnivanda viðkomandi stofnana. Slíkur vandi kann að skapast með tíð og tíma og lýtur að fækkun starfsstöðva í nafni hagræðingar sem aftur leiðir af sér fækkun atvinnutækifæra fyrir háskólamenntaða á viðkomandi svæði og óvissu fyrir starfsfólk.
Starfsleyfi
Ekki var orðið við þeirri kröfu FÍN að sérstök starfsréttindi heilbrigðisfulltrúa yrðu virt, sem er miður. Umhverfis- og samgöngunefnd telur nægja að fyrir liggi loforð frá ráðuneyti um að ekki verði slegið af kröfum um menntun starfsfólks. Því miður er reynslan sú að slík loforð stjórnkerfisins eru sjaldnast pappírsins virði þegar til lengri tíma er litið. Það er einmitt þess vegna sem mikil áhersla var lögð á að fá starfsheitið heilbrigðisfulltrúi viðurkennt formlega á sínum tíma.
Launakjör og næstu skref
Í aðdraganda lagasetningarinnar vann FÍN sérstaka greiningu á launakjörum heilbrigðisfulltrúa annars vegar og væntum launakjörum á viðkomandi stofnun hins vegar. Voru þær niðurstöður kynntar heilbrigðisfulltrúum, viðkomandi stofnunum og ráðuneytum sem og þingnefndunum. Greiningin leiddi í ljós að launamunur er til staðar sem leiðir til kjaraskerðingar að meðaltali við flutninga til ríkisins. Í framhaldi lagasetningarinnar mun FÍN því leggja höfuðáherslu á að lagfæra þann launamun sem til staðar er í viðkomandi stofnanasamningum, enda eru sambærileg launakjör forsenda þess að heilbrigðisfulltrúar gangi til nýrra starfa hjá ríkinu.
Þorkell Heiðarsson, formaður FÍN